De Kleuren van de herfst

Genieten jullie ook zo van de kleuren van de bladeren in de herfst?

Beukenblad
Beukenblad

Elke herfst gebeurd het weer, het verkleuren van de bladeren. Hoe het gebeurd is elke keer weer een verrassing, want het hangt van veel factoren af. Zo spelen, zon, vochtigheid en temperatuur een belangrijke rol. Maar het sein tot verkleuren wordt juist gegeven door het korter worden van de dagen.

Als de dagen korter worden, wordt er een kurklaagje gemaakt in de voet van de steel van het blad, nu wordt het moeilijker om stoffen naar het blad te transporteren en komt de chlorophylproductie tot stilstand. Al het groen wordt vervolgens afgebroken en verdwijnt. De al aanwezige gele en oranje kleurstoffen worden minder snel afgebroken dan het groene chlorophyl en kleuren dan het blad in allerlei tinten geel en oranje. Na enige tijd is het kurklaagje voltooid en houd niets het blad meer tegen om van de boom af te valleen, een klein windvlaagje is genoeg.

Is er nu veel zonneschijn in de herfst, dan worden in sommige bomen de suikers in het blad omgezet in rode kleurstoffen en kleurt het blad rood. Je ziet dit vooral bij amerikaanse bomen en struiken die in nederland zijn aangeplant. Een hele mooie kleur rood krijgt o.a. het krentenboompje en de amerikaanse eik.

Bij bruine blaadjes zijn er geen kleurstoffen in het blad aanwezig of hebben ze hun kracht verloren doordat het blad is uitgedroogd. Het bruin is afkomstig van de tanines in het blad. Uiteindelijk wordt elk blaadje bruin, als het op de grond ligt.

Bij vorst wordt dit proces verstoord en zie je vaak dat het blad versneld wordt afgestoten. Heel vaak kleurt het blad dan zwart. Na een plotselinge nachtvorst kan de bodem van het bos bezaaid zijn met bladeren.

Kersenbomen
Kersenbomen herfst 2007

Men onderzoekt in Amerika of de kleuren soms aangeven, dat de boom zich beschermd tegen insekten, met een gifstof in zijn sappen en dat de felle kleur daarvoor een waarschuwingsteken is. De gifstof zou ervoor zorgen dat in het voorjaar, insektenlarfjes, die uit eitjes bij de knoppen komen, zich niet tegoed kunnen doen aan de zachte nieuwe blaadjes.

Een andere theorie is dat de plant/boom bij extra fel zonlicht zich met kleurstoffen beschermt tegen verbranding. Ook de celwanden van de cellen in de bladeren worden dan dikker. Je ziet dit vaak in de hete zomerdagen, dan komt er een zweem van rood in de bladeren van struiken en bomen. Ook voelen de bladeren dan steviger aan

Ook in het voorjaar zie je soms een zweem van rood in de knoppen van de bomen om deze, zolang er nog geen groen chlorophyl gevormd, is te beschermen.

Waterlandse Bos
Waterlandse bos 2007

Nog even en dan is alles kaal, dus geniet er nog meer even van!

Alice Bakker

Home